Doradztwo finansowe a budowanie oszczędności – jak zacząć oszczędzać?

Bezpieczeństwo finansowe jest istotne w każdym wieku. Niezależnie od tego, czy budowanie oszczędności ma służyć realizacji konkretnego celu finansowego, czy ma wesprzeć albo zastąpić emeryturę, przydatna będzie przemyślana i konsekwentna strategia działania. Przeczytaj, jak zacząć oszczędzać i poznaj praktyczne sposoby na zadbanie o swoje finanse.

Budowanie oszczędności jako proces

Wiedza Polaków w zakresie finansach w ujęciu globalnym nadal nie jest szczególnie imponująca, choć statystyki jasno obrazują, że coraz więcej osób gromadzi pieniądze. Jak wynika z danych Polskiego Funduszu Rozwoju zebranych na czerwiec 2025 r., wartość depozytów gospodarstw domowych osiągnęła rekordowy poziom ponad 977 miliardów złotych.

Można powiedzieć, że coraz więcej osób dostrzega to, że oszczędzanie jest procesem. Działaniem, które trzeba podejmować regularnie i konsekwentnie, dążąc do określonego celu. Niezależnie od tego, czy myślisz o zakupie nowego samochodu, nieruchomości, czy gromadzeniu oszczędności w ramach takich produktów, jak IKE, IKZE, PPK, czy zapowiadane OKI, tylko cykliczna aktywność może przynieść oczekiwany rezultat. Przecież mało kto dysponuje bez uprzednich przygotowań kwotami rzędu kilkudziesięciu, czy nawet kilkuset tysięcy złotych.

Czy z każdego budżetu da się odkładać oszczędności?

Sporo osób wstrzymuje się z podjęciem decyzji o oszczędzaniu, ponieważ są przekonane, że ich dochody nie są wystarczająco duże, aby gromadzenie niewielkich sum miało sens. W rzeczywistości z niemal każdego budżetu domowego lub firmowego da się wydzielić kwotę, której wydatkowanie nie jest niezbędne.

Oczywiście nie dotyczy to tych budżetów, które rzeczywiście są wyliczone co do przysłowiowej złotówki. Ważne jest, aby stworzyć z regularnego odkładania pieniędzy nawyk, który będzie równie naturalny, co terminowe płacenie rachunków, czy tankowanie samochodu w momencie zapalenia się kontrolki rezerwy.

Jak zacząć oszczędzać – cztery sprawdzone sposoby

Strategii na gromadzenie oszczędności jest wiele. Oczywiście można sięgnąć po profesjonalne podręczniki poświęcone lokowaniu oszczędności na giełdzie papierów wartościowych, czy też analizować wykresy rentowności obligacji. My chcemy pokazać Ci proste i sprawdzone rozwiązania, których wdrożenie z dnia na dzień nie wymaga specjalnych przygotowań.

Ustal mierzalny cel

Przede wszystkim zacznij od sprecyzowania celu, jaki chcesz zrealizować. Ważne, aby był on konkretny, a jego osiągnięcie dało się zmierzyć w oznaczonym horyzoncie czasowym. Odkładanie pieniędzy na „czarną godzinę” najczęściej donikąd nie prowadzi, ponieważ prędzej lub później znajdzie się sposób na wydanie zgromadzonych oszczędności. Dobrymi celami mogą być np.:

• wkład własny na mieszkanie w wysokości 30% wartości nieruchomości,
• 150 tysięcy złotych na remont domu do końca przyszłego roku,
• 10 tysięcy złotych na wymarzone wczasy w ciągu trzech miesięcy,
• wypełnienie limitu IKE od stycznia do czerwca bieżącego roku.

Zwróć uwagę, aby cel, który chcesz osiągnąć, znajdował się w zasięgu ręki. Jeśli zamiast 100% celu zrealizujesz 70%, łatwo o uczucie frustracji. Stąd już tylko krok do rezygnacji i stwierdzenia, że systematyczne odkładanie środków nie ma sensu.

Wyznacz kwotę comiesięcznych oszczędności

Ustal, ile kosztuje Twoje życie i jak dużo zarabiasz, aby określić, jaką kwotą wolną dysponujesz co miesiąc. Z tej kwoty możesz wydzielić określoną sumę lub wartość procentową, jaka zostanie przeznaczona na oszczędności. Osobom pracującym na etacie, których wynagrodzenie jest stałe, łatwiej zapewne będzie określić kwotę. Przedsiębiorcy zapewne będą woleli alternatywne rozwiązanie, ponieważ ich dochody najczęściej fluktuują.

Na tym etapie kluczem do sukcesu jest konsekwencja. Jeśli zdecydowałeś, że co miesiąc odłożysz na koncie oszczędnościowym 500 zł, nie szukaj wymówek, ponieważ te z pewnością się znajdą. Najlepiej będzie, jeśli założoną kwotę odsuniesz na bok w najwcześniejszym możliwym terminie.

Konto oszczędnościowe czy lokata?

Konto oszczędnościowe jest wygodnym rozwiązaniem, ponieważ można swobodnie dysponować zgromadzonymi na nim środkami, ale jednocześnie nie znajdują się one na rachunku bieżącym. Z drugiej strony zniechęcać może raczej niskie oprocentowanie tego typu produktów.

Jeśli masz już zgromadzoną większą kwotę, którą chcesz przeznaczyć na oszczędności, lepszym rozwiązaniem może okazać się lokata. Najczęściej jest zakładana na okres kilku miesięcy, a zlikwidowanie jej wcześniej wiąże się z ryzykiem utraty wypracowanych zysków. Korzyść może być jednak większa, niż przy koncie oszczędnościowym.

Jak wykorzystać „pokrowce antypodatkowe”?

Obecnie możliwe jest korzystanie z rozbudowanej oferty produktów dostępnych w ramach trzeciego filaru emerytalnego:

• IKE,
• IKZE,
• PPK,
• OIPE,
• OKI (ma pojawić się w połowie 2026 roku).

Każde z tych rozwiązań funkcjonuje na nieco innych zasadach, ale wszystkie one mają wspólny mianownik – są nim preferencyjne zasady opodatkowania zysków. Warto wskazać, że na poszczególnych rodzajach kont obowiązują roczne limity wpłat. W niektórych przypadkach będziesz potrzebował rachunku maklerskiego. Osoby, które mają już za sobą doświadczenia z IKE, IKZE, czy OIPE mogą wybrać też klasyczne rachunki maklerskie i inwestowanie w instrumenty finansowe bez ograniczeń.

Dlaczego nie warto oszczędzać pieniędzy poprzez trzymanie ich na rachunku bankowym?

Szukając metod oszczędzania, wybieraj alternatywne rozwiązania dla trzymania pieniędzy na zwykłym ROR. Podstawowym powodem jest spadek wartości pieniądza w czasie, czyli inflacja. W uproszczeniu można powiedzieć, że za tysiąc złotych zgromadzonych na ROR co roku będzie można kupić coraz mniej, ponieważ towary i usługi stają się droższe.